روزنامهٔ محمد سعید حنایی کاشانی

آرشیوآذر ۱۴۰۰

با ـ هم ـ بودن، شادی و پیروزی بر سیاهی و تاریکی و سردی

🔶 «زمستان می‌رود و روسیا‌هی‌اش به زغال می‌ماند». چنین می‌گفتند و می‌‌آموختند و می‌آموزاندند مادران و مادربزرگ‌های ما. اما این ضرب‌المثل فقط برای گذر از سرما‌های سخت و جانسوز قدیم نبود که می‌باید برای شستن دست و صورت یخ حوض را می‌شکستی! برای گذر از هر دشواری بود که ممکن بود در زندگی با آن رو به رو شوی و برای هر نامردمی بود که ممکن بود از «ارباب بی‌مروّت» دنیا ببینی! روسیاهی زغال روسیاهی مردم...

«شهوات»، «عواطف» یا «امیال و احساسات»

🔶 یکی دو هفته پیش در صفحهٔ اینستاگرام «انتشارات ققنوس» جمله‌ای مشهور از دیوید هیوم را در تصویری درشت دیدم که برایم آشنا بود. مترجم کتاب «رساله‌ای دربارهٔ طبیعت آدمی» که این انتشارات آن را منتشر کرده است این جملهٔ مشهور را بدین گونه ترجمه کرده بود: Reason is, and ought only to be the slave of the passions, and can never pretend to any other office than to serve and obey them. «عقل بردهٔ امیال و...

«تنهایی بزرگ» سامورایی: ژان ـ پی‌یر ملویل و «قهرمان وجودی»

� «تنهایی بزرگ» سامورایی: ژان ـ پی‌یر مل تنهایی هیچ‌کس بزرگ‌تر از تنهایی سامورایی نیست، مگر شاید تنهایی ببری در جنگل. نقل قول ژان ـ پی‌یر ملویل از کتاب «بوشیدو» («آیین جوانمردان سامورایی») 🔶 شاید به جرأت بتوان گفت که هیچ فیلسوفی در تاریخ فلسفه نه به اندازهٔ سارتر در عصر خودش مشهور و مورد توجه بوده است و نه تأثیرگذار، و نه ثروتمند از راه فروش آثار! سارتر برای این تأثیرگذاری خصوصیات منحصر به فردی...

هراکلیتوس: آموزگار تفکّر

  بیشینهٔ آدمیان به چیزها بدان سان که با آنها رو به رو می‌شوند نمی‌اندیشند، به آنچه تجربه می‌کنند نیز پی نمی‌برند، بلکه [فقط] پندارهای خودشان را باور می‌کنند هراکلیتوس (حدود ۵۴۰ تا ۴۷۵ ق م) 🔶 هراکلیتوس (حدود ۵۴۰ تا ۴۷۵ ق م) را به‌درستی آموزگار تفکّر نامیده‌اند. او در اِفِسُس، شهری در آسیای صغیر (ویرانه‌های آن در ترکیهٔ کنونی، در استان ازمیر و نزدیک شهر سلجوق، از دیدنی‌هاست)، دیده به جهان...

از «ناکجا آباد» تا «خراب آباد»: داریوش آشوری و فقدان «نظریهٔ ترجمه»

🔶 داریوش آشوری، در مقام زبان‌شناس و مترجم و فرهنگ‌نویس، مفتخر است که واژه‌سازی می‌کند و برای بسیاری از کلمات و اصطلاحات فلسفه و علوم انسانی در زبان‌های اروپایی واژه‌سازی کرده است و آنها را به فارسی برگردانده است،که البته برخی از آنها نیکو و به‌جاست و من نیز آنها را به کار می‌برم. او به قول خودش زبان فارسی را «مدرن» کرده است (حالا چرا این «مدرن» را او ترجمه نمی‌کند یا واژه‌‌ای برای آن نمی‌سازد...

توصیف و شرح رابرت سولومون/سالومون از «ایمان بد»

🔶 من اولین بار در سال ۱۳۷۷ در کتاب «فلسفهٔ وجودی»، هرمس (۱۳۷۷، وجودگرایی، ۱۳۹۹) «ایمان بد» را برای ترجمهٔ اصطلاح سارتر به کار بردم و گمان می‌کنم تا امروز «تنها» کسی باشم که این کار را کرده است (هرچند شنیدم که یکی از دانشجویان سابقم در ترجمهٔ کتابی از همین معادل برای ترجمهٔ این اصطلاح سارتر استفاده کرده است!). و سپس شرحی در دفاع از ترجمهٔ خودم و نقد ترجمه‌های دیگر نوشتم. در ترجمهٔ «فلسفهٔ اروپایی»...

فلسفه، باور و ایمان: چرا سارتر «ایمان» و «باور» را بنیان «فریب» و «خودفریبی» می‌داند؟

🔶 ما چه هنگام «فریب» می‌خوریم؟ چه هنگام «خود» را فریب می‌دهیم؟ چه هنگام دیگران را فریب می‌دهیم؟ چرا «دروغ» می‌گوییم؟ «دروغ» چیست؟ «باور» چیست؟ «ایمان» چیست؟ «فلسفه» چیست؟ «حقیقت» چیست؟ «علم» چیست؟ ما فریب می‌خوریم، هنگامی که دروغی را «باور» می‌کنیم. بدون «باور کردن» فریبی در کار نیست. «باور» همواره نااستوار و لرزان است. به‌آسانی از میان می‌رود و پراکنده می‌شود. آنچه می‌دانیم «شناخت» است، «علم»...

آیا «ایمان» نوعی «خودفریبی» است/نیست؟

🔶 دیروز به لطف کانال تلگرامی هومن پناهنده، «گشت‌ها»، دیدم که «صدانت» مصاحبه‌ای از آقای دکتر هدایت علوی‌تبار را بازنشر کرده است (متعلق به سال ۱۳۹۶) دربارهٔ مفهوم «خودفریبی» در فلسفهٔ سارتر، یا آن طور که من ترجمه می‌کنم «ایمان بد». من پیش‌تر یک بار در سال ۱۳۷۷ و یک بار هم سال گذشته در نقد «باور نادرست» ترجمهٔ بابک احمدی از این اصطلاح فلسفهٔ سارتر به این مسأله پرداخته‌ام، اکنون باز برای کسانی که...

«خدا» در حکومت دینی!

🔶 حکومت دینی چیزعجیبی است. نخست اینکه، حاکمان گمان می‌برند که این «نعمت» و «دولت» و «عزت» از «فضل» خداست که به آنان داده شده است و آنان باید «حالش» را ببرند و از این نظر «شکرگزار» خدا باشند و تا عمر دارند بر این کرسی تکیه زنند و آن را به احدی غیر از خود واگذار نکنند. دوم اینکه، در فراهم کردن وسایل و تجهیزات نظامی و استخدام سپاهیان جهدی بلیغ دارند، از هرچه کم بگذارند این یکی را کم نمی‌گذارند، چون...

روزنامهٔ محمد سعید حنایی کاشانی

نوشته‌های تازه

آخرین دیدگاه‌ها

بایگانی

دسته‌ها

اطلاعات

ارتباط با من